Jak kolagen wpływa na funkcje skóry?

[Głosów:0    Średnia:0/5]

Kolagen to strukturalne białko zewnątrzkomórkowe, stanowiące ok. 1/3 całkowitej masy białka w organizmie. Jest kluczowym białkiem skóry, odpowiada za jej elastyczność i wytrzymałość. Kolagen znajduje się w kościach, chrząstkach, ścięgnach i skórze. [1, 2, 5] Buduje struktury podobne do rusztowania, w skład których wchodzi 18 różnych typów kolagenu. W skórze właściwej obecnych jest 11 typów kolagenu (I, III, V, VI, VII, VIII, XII, XIII, XIV, XVI). W skórze dorosłej osoby dominuje typ I kolagenu – stanowi 80-85% ogólnej ilości kolagenu w skórze oraz typ III, stanowiący około 10-15%. Kolagen typu I stanowi włóknistą podstawę dla skóry, zaś kolagen typu III oplata włókna kolagenu I, odpowiada za ich prawidłowe ułożenie oraz sprężystość skóry. [1] To właśnie kolagen typu III posiada zdolność pochłaniania wody i odpowiada za nawilżenie skóry [5]. Oba typy kolagenu produkowane są przez fibroblasty. [2]

Budowa kolagenu

Cechą wspólną wszystkich typów kolagenu jest budowa – zbudowane są one wyłącznie z aminokwasów endogennych, obecna jest w nich również potrójna helisa zwana superhelisą. Prawoskrętna potrójna helisa zbudowana jest z trzech lewoskrętnych łańcuchów polipeptydowych, zwanych łańcuchami α. [2] Bazowe aminokwasy kolagenu to glicyna, prolina i hydroksyprolina, stabilizujące helisę. Helisy łączą się w fibryle, a te zaś we włókna. [4]

helisa1 Jak kolagen wpływa na funkcje skóry?

Funkcje biologiczne kolagenu

Kolagen bierze udział także w powstawaniu i gojeniu blizn. Około 8-14 dni po urazie, w fazie gojenia, fibroblasty wnikają w głąb rany i rozpoczynają syntezę włókien kolagenowych. Początkowo produkcja włókien przeważa nad ich degradacją, ale równowaga szybko zostaje osiągnięta, co daje organizmowi sygnał do rozpoczęcia kolejnej fazy gojenia – przebudowy. Wówczas kolagen odkłada się, wzmacniając miejsce po zranieniu. Dominujący w fazie gojenia kolagen typu III zastępowany jest przez kolagen typu I, zwiększając wytrzymałość mechaniczną tego miejsca. Faza dojrzewania i przebudowy rany może trwać nawet do roku, w zależności od wielkości zranienia. [6]

Z wiekiem spada tempo syntezy kolagenu, maleje aktywność enzymów biorących udział w modyfikacjach białka, zmniejsza się rozpuszczalność kolagenu a włókna stają się coraz cieńsze.  Wskutek zwiększonej aktywności enzymów proteolitycznych degradujących kolagen, w skórze starzejącej się, poddawanej działaniu promieniowania UV, obserwuje się fragmentację włókien kolagenowych. Zauważalnie maleje tempo syntezy i wymiany kolagenu. Skóra traci elastyczność, pojawiają się zmarszczki i bruzdy. [2, 4] Zwiększa się zawartość kolagenu typu III w skórze. Spadek zawartości kolagenu typu I sprawia, że włosy tracą swój kolor, stawy są mniej elastyczne i pogarsza się stan kości. [3] Prawdopodobnie to właśnie zmniejszona biosynteza kolagenu i zwiększona jego degradacja mogą prowadzić do zaniku skóry i słabego gojenia ran. [1] Zaburzenia hormonalne także źle wpływają na biosyntezę kolagenu. Odtwarzanie kolagenu niemal całkowicie zanika około 60-70 roku życia, kiedy zanika aktywność neurohormonalna. [4]

Bibliografia:

[1] D. Żelaszczyk, A. Waszkielewicz, H. Marona. 2012. Kolagen – struktura oraz zastosowanie w kosmetologii i medycynie estetycznej. Estetol Med Kosmetol. 2(1): 14-20.

[2] S. Rzewuska. Kolagen, wypełniacz estetyczny stosowany w likwidacji defektów skóry. 13379

[3] http://kosmetologia.com.pl/component/content/article/30-informacje/uroda-i-nauka/3206-wszystko-o-slynnym-kolagenie.html

[4] http://www.pfm.pl/baza_chorob/dermatologia-praktyczna/kolagen—sila-i-elastycznosc-skory-/51

[5] http://medicest.pl/wiotka-luzna-skora/

[6] M. Bagłaj, M. Bagłaj. http://www.baglaj.com.pl/wp-content/uploads/2014/06/Blizny-DE-2-2014.pdf

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*