Najczęstsze alergeny wziewne

[Głosów:1    Średnia:5/5]

Pojęciem alergeny wziewne (aeroalergeny, pneumoalergeny) określane są drobne cząstki pochodzenia roślinnego, zwierzęcego lub substancje chemiczne, które przenikają w głąb dróg oddechowych razem z wdychanym powietrzem.

Część z nich pojawia się w otaczającym nas powietrzu sezonowo, wywołując określone, również sezonowe dolegliwości. Chory na astmę, uczulony np. na pyłki kwitnących drzew lub traw, może liczyć na samoistne ustąpienie dokuczliwych objawów kiedy w powietrzu przestaną unosić się duże ilości pyłków.
Inne alergeny, a jest ich wielka różnorodność, otaczają nas zawsze: są w powietrzu, wodzie, na różnych przedmiotach, w mieszkaniach i poza nimi. Ich obecność tylko częściowo zależy od pór roku. Dla osób, które reagują na nie objawami chorobowymi, są to tak zwane alergeny całoroczne.

KURZ

Bardzo złożoną mieszaniną alergenów jest tzw. kurz domowy. Składa się w ok. 60% z pyłów nieorganicznych, które nie wywołują reakcji uczuleniowych, jednak pozostałe 40% to różne, czynne jako alergeny, substancje pochodzenia roślinnego (pyłki, drobne fragmenty roślin, włókna, zarodniki grzybów) lub zwierzęcego (naskórek i wydzielina gruczołów łojowych skóry, mocz, fragmenty owadów, wydaliny i fragmenty roztoczy bytujących w kurzu). Skład kurzu różni się w każdym mieszkaniu, wszędzie zawiera swoiste domieszki, jednak pewne stałe składniki są zawsze obecne w tej mieszaninie.

ROZTOCZE

Roztocze kurzu domowego, a właściwie ich odchody i obecne w nich złuszczone komórki przewodu pokarmowego, są przyczyną około 70% uczuleń na kurz domowy. Optymalne warunki rozwoju roztoczy to środowisko ciepłe i wilgotne (ok. 25°C i 75% wilgotności). Najlepsze siedliska to pościel, łóżka i miękkie meble, dywany, kotary, odzież. Zwalczanie roztoczy jest trudne, w zasadzie z góry skazane na niepowodzenie. Nawet po zlikwidowaniu na pewien czas żywych roztoczy dostępnymi środkami chemicznymi, pozostają ich wydaliny, główna przyczyna reakcji uczuleniowych. Należy raczej przestrzegać kilku zasad profi1aktycznych, które wprawdzie nie prowadzą do radykalnej eliminacji roztoczy z naszego środowiska, ale zmniejszają stężenie alergenów. Są to: częsta zmiana pościeli, zmiana materacy co dwa lata (gromadzi się w nich ludzki naskórek, główne źródło pożywienia roztoczy), utrzymywanie wilgotności powietrza ok. 60%. Uczulenie na kurz domowy wymaga szczególnej higieny w pokoju przeznaczonym do spania: poduszki i pokrycia powinny być z tworzyw sztucznych, trzeba zrezygnować z grubego dywanu i ciężkich zasłon - muszą one być lekkie, łatwe do prania (prane często, co 2-4 tygodnie). Podłoga i meble powinny mieć gładkie powierzchnie, które mogą być zmywane na mokro. Należy zrezygnować z licznych bibelotów, czy miękkich zabawek. W niskich temperaturach roztocze giną, dlatego w zimie trzeba koniecznie wykorzystać słoneczne, mroźne dni na "wymrożenie" poduszek, kocy i kołder. Podobnie, ulubioną przytulankę dziecka powinno się raz na jakiś czas - oprócz odkurzania czy prania - włożyć na 12 godzin do zamrażalnika lodówki.

ZWIERZĘTA DOMOWE

Alergeny zwierzęce są coraz częstszą przyczyną chorób alergicznych. Często kontakt ze zwierzęciem domowym rozpoczyna ciąg reakcji alergicznych u dziecka. Zwierzę jest zwykle największym źródłem alergenów w jego otoczeniu. Najbardziej rozpowszechnionym, a jednocześnie najbardziej agresywnym alergenem jest antygen koci. Głównym źródłem jest wydzielina łojowa gruczołów skóry, uwalniana do otoczenia podczas pielęgnacji futra. Nawet kilka lat po tym, jak kot opuścił mieszkanie, w jego obrębie może znajdować się jeszcze ilość alergenu wystarczająca do wywołania uczulenia u osób ze skłonnością do atopii. Antygen koci zwykle jest też obecny w dużym stężeniu na odzieży właściciela - może wywoływać napadowe reakcje alergiczne u osób z nim się kontaktujących.
Dużą zdolność do wywoływania uczuleń mają też drobne gryzonie: myszki, chomiki, świnki morskie. Najbardziej agresywne alergeny zawiera ich mocz, ponieważ zwierzęta te wydalają z moczem znaczną ilość białek.
Wśród psów zdolność do wywoływania alergii zależy w dużym stopniu od rasy. Psy śliniące się (na przykład boksery) częściej powodują uczulenia niż te, którym nie cieknie ślina z pyska.

ZARODNIKI GRZYBÓW PLEŚNIOWYCH

Wśród nich wyróżnia się gatunki powodujące uczulenia sezonowe i całoroczne. Objawy sezonowe (astma w okresie późnego lata) związane są z dużym stężeniem w powietrzu zarodników grzybów typu Alternaria. Pleśnie te rozwijają się na roślinach leśnych, polnych i łąkowych w miesiącach letnich. Rozwój pleśni jest najbardziej intensywny przy dużej wilgotności i wysokiej temperaturze powietrza, szczególnie w miejscach zacienionych, gdzie wilgoć utrzymuje się długo. Uczulenie na zarodniki Alternaria bywa często mylone z pyłkowicą czy astmą wywoływanymi przez pyłki kwitnących traw. Objawy alergii na pleśnie Alternaria pojawiają się nieco później (koniec lipca - październik).
Pleśnie wywołujące objawy całoroczne to te, które spotykane są w domach i mieszkaniach. Należą głównie do rodzajów Aspergil1us i Penicillium. Rozwijają się w szczelinach murów, zarysowaniach tynków, pęknięciach glazury lub podłogi, szczelinach wykładzin z tworzyw naturalnych (np. boazeria). Pleśnie występują nie tylko w starym drewnie (meble) i na wilgotnych ścianach (piwnice), ale też w pojemnikach służących do nawilżania powietrza i filtrach klimatyzacyjnych, kubłach na śmieci itp. Osoby uczulone na zarodniki pleśni powinny bezwzględnie likwidować wszelkie przyczyny zawilgoceń murów, awarie instalacji wodnych i kanalizacyjnych, nie hodować roślin pokojowych (pleśnie w ziemi doniczkowej). Odpadki kuchenne powinny być natychmiast wyrzucane, a owoce i warzywa przechowywane wyłącznie w lodówce. Zarodniki grzybów pleśniowych stanowią od 5 do 20% kurzu domowego.
Typowe dolegliwości ujawniają się w okresie rozpoczęcia sezonu grzewczego, kiedy większa ilość zarodników zaczyna unosić się w ogrzanym, suchym powietrzu. Nie jest to jednak jedyne źródło kontaktu z nimi. Reakcja uczuleniowa może wystąpić także po spożyciu np. serów pleśniowych, suszonych owoców i grzybów, sosu sojowego, niektórych gatunków wina i piwa. Należy unikać sytuacji i czynności powodujących kontakt z pleśniami: prac ogrodowych (kompost, wilgotne zarośla), korzystania z sauny, jesiennych spacerów po lesie.
Ponieważ mimo ogromnej różnorodności grzybów pleśniowych, przy rozpoznawaniu alergii dysponujemy jedynie niewielką liczbą wystandaryzowanych alergenów, bardzo duże znaczenie ma uważna samoobserwacja i unikanie sytuacji mogących stwarzać zagrożenie wystąpieniem objawów uczulenia i utrwaleniem się reakcji alergicznych.

 

NAJCZĘSTSZE ALERGENY 

SUBSTANCJE POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO

  • mocz
  • ślina
  • wydzieliny gruczołów skóry
  • naskórek
  • zwierzęta domowe, hodowlane, laboratoryjne
  • owady 
  • odzież
  • materiały obiciowe
  • wykładziny

SUBSTACJE POCHODZENIA ROŚLINNEGO

  • pyłki kwiatowe
  • pył drzewny
  • juta, len, konopie
  • olejki eteryczne
  • guma arabska
  • enzymy

SUBSTANCJE CHEMICZNE

  • pyły metali (platyna, chrom, wanad, beryl, nikiel, kobalt)
  • leki (chinina, penicylina)
  • insektycydy
  • materiały budowlane, przemysł
  • apteki, szpitale, przemysł farmaceutyczny
  • rolnictwo, przemysł chemiczny

WSKAZÓWKI PRAKTYCZNE

Uczulenie na sierść zwierząt:

  • usunąć z otoczenia wszystkie zwierzęta domowe pokryte sierścią lub piórami (można hodować gady, płazy i ryby, ale uwaga - dafnie często powodują uczulenia);
  • zlikwidować futrzane narzuty, płaszcze z futer naturalnych, usunąć wypchane ptaki itp.;
  • materace z naturalnego włosia i poduszki z pierza należy zastąpić tworzywem sztucznym;
  • poinformować znajomych i przyjaciół o swoim uczuleniu - alergeny ich zwierząt domowych często przenoszone są na ich ubraniach; nie odwiedzać domów, w których hodowane są zwierzęta;
  • unikać wizyt w zoo i cyrku.

Uczulenie na pleśnie:

  • dokładnie wietrzyć pomieszczenia;
  • unikać wilgoci w mieszkaniach: nie używać nawilżaczy!
  • zadbać o suchość ścian, podłóg i mebli;
  • zlikwidować wilgotne miejsca za skrzyniami, meblami, boazerią itp.;
  • nie hodować roślin pokojowych;
  • szybko usuwać kuchenne odpadki; owoce i łatwo psujące się produkty przechowywać w lodówce;
  • nie pracować w ogrodzie;
  • nie jeść serów pleśniowych.

Uczulenie na kurz domowy:

  • na sypialnię należy wybrać najbardziej suchy pokój, wolny od miejsc, gdzie mogły by rozwijać się pleśnie;
  • zlikwidować wszystkie elementy wchłaniające kurz (grube zasłony, dywany, narzuty na łóżko, draperie na ścianach itp.); idealne wyposażenie, to zmywalne tapety i zasłony z włókien sztucznych; meble, których powinno być jak najmniej, trzeba dokładnie i często zmywać;
  • zlikwidować pościel, poduszki, kołdry i materace z włókien naturalnych;
  • nawiew powietrza i urządzenia klimatyzacyjne muszą być zaopatrzone w filtry (często wymieniane);
  • sypialnię trzeba sprzątać codziennie, szczególnie dbając aby kurz nie osadzał się na grzejnikach, w szafach i szufladach;
  • do sprzątania używać wilgotnych ścierek, odkurzacza z filtrem powietrza, lub nakładać maskę na usta i nos;
  • odzież, której stale się nie używa powinna być przechowywana w innym pomieszczeniu; - "przytulanki" dzieci powinny być raz na 6 tygodni umieszczane na 12 godz. w zamrażalniku lodówki;
  • zakurzonej odzieży i butów nie powinno się zmieniać w sypialni;
  • w sypialni nie można trzymać kwiatów doniczkowych, a w żadnym wypadku zwierząt domowych!

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*